Πλαγιοκεφαλία και επιπλοκές

Η φυσικοθεραπεία έχει βρεθεί μέσα από μελέτες, ότι η έγκαιρη παρέμβαση της μπορεί να βελτιώσει την φυσιολογική οργάνωση και ανάπτυξη της κινητικής συμπεριφοράς. Η οργάνωση της φυσιολογικής ανάπτυξης των κινητικών οροσήμων είναι γνωστό ότι είναι προϋπόθεση για την φυσιολογική κινητική ανάπτυξη. Η πλαγιοκεφαλία οδηγεί σε ασύμμετρη κινητική συμπεριφορά και αν δεν διορθωθεί έγκαιρα οδηγεί σε λάθος κινητική συμπεριφορά και ασύμμετρα κινητικά πρότυπα.

Το κρανίο του βρέφους αποτελούν 7 οστά, τα οποία ενώνονται μεταξύ τους με ραφές οι οποίες επιτρέπουν,  κατά τη διάρκεια της νεογνικής και μετέπειτα βρεφικής ζωής, στο κρανίο να μεγαλώνει και να αλλάζει σχήμα. Μέσω αυτής της διαδικασίας ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος είναι δυνατόν να μεγαλώσει μέσα στο κρανίο.

Τα οστά ενωμένα μέσω των ραφών έχουν τη ικανότητα ευλυγισίας και ευπλαστότητας,  η οποία δίνει στο έμβρυο την δυνατότητα να περάσει μέσα από τον κόλπο κατά τη διάρκεια του τοκετού.

  • Πριν ακόμη το νεογνό γεννηθεί μπορεί να έχει εμπεδωθεί με κάποιο τρόπο στην μήτρα και καθώς τα οστά είναι πολύ μαλακά και εύπλαστα να έχει διαταραχθεί η θέση τους με αποτέλεσμα την ασύμμετρη θέση. Αυτό από μόνο του δεν αποτελεί κάποιο ανησυχητικό δείγμα αλλά αν μετά από 6 εβδομάδες παραμένει η ασυμμετρία μπορεί να οδηγήσει σε ασύμμετρη κινητική δράση και καλό είναι να υπάρξει κάποια αξιολόγηση από έναν ειδικό που θα δώσει κάποιες κατευθύνσεις χειρισμού και αντιμετώπισης και θα το παρακολουθήσει ώστε να οργανωθεί η συμμετρική δράση αργότερα.

  • Πολλές φορές η διαδικασία του τοκετού έχει ως αποτέλεσμα την παραμόρφωση του κρανίου, μία πεπλατυσμένη περιοχή, του νεογέννητου εξαιτίας των πιέσεων που δέχεται κατά τη διάρκεια εξώθησης. Συνήθως αυτή η παραμόρφωση δεν αποτελεί από μόνη της κάποια ένδειξη αλλά μπορεί να συνηθίσει σε μία πλευρά κατάκλισης, λόγο θέσης, και να οργανώσει μία ασύμμετρη δραστηριοποίηση. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να προληφθεί και καλό είναι οι γονείς να συμβουλευτούν κάποιο ειδικό παιδιατρικό φυσικοθεραπευτή ή παιδονευρολόγο για την πρόωρη παρέμβαση ώστε να προλάβουν την επόμενη εδραίωση μίας απόκλισης της κινητικής δράσης μετέπειτα.
  • Ενδεχομένως μαζί με την προαναφερθείσα παραμόρφωση στο σχήμα του κρανίου να συνυπάρχει ένας μικροτραυματισμός και του στερνοκλειδομαστοειδή μυ κατά τη διάρκεια της στροφής και εξώθησης της κεφαλής από τον κόλπο. Σε κάθε περίπτωση που η ασύμμετρη δράση της κεφαλής συνδέεται με κάποια ρίκνωση της μίας πλευράς της αυχενικής μοίρας θα πρέπει να αξιολογηθεί και να ακολουθηθεί ένα πρωτόκολλο παρέμβασης για να προληφθεί μία ασύμμετρη δράση κεφαλής που μπορεί να γίνει αιτία για ασύμμετρη δράση του κορμού και των άκρων.
  • Στην περίπτωση του πρόωρου νεογνού, λόγω της παραμονής στην θερμοκοιτίδα και της εδραίωσης λόγο των συστημάτων σίτισης ή και της αναπνευστικής υποστήριξης, υπάρχει λόγο θέσης μία πίεση της κρανιακής περιοχής σε ένα σημείο περισσότερο, με αποτέλεσμα να οργανωθεί μία ασύμμετρη θέση στα κρανιακά οστά και να δημιουργηθεί μία προτίμηση για κατάκλιση στη μία πλευρά περισσότερο. Αυτό συμβαίνει διότι στα πρόωρα νεογνά τα οστά του κρανίου είναι περισσότερο ευπλαστα. Αποτέλεσμα η ασύμμετρη αυτή θέση του νεογνού οδηγεί στην οργάνωση ασύμμετρης κινητικής δράσης του κορμού, καθώς η ανάπτυξη είναι κεφαλοουριαία (ξεκινάει από το κεφάλι και οργανώνεται σταδιακά προς την ωμική ζώνη-άνω άκρα, τον κορμό, τη λεκάνη-κάτω άκρα), και άρα απόκλιση από τη φυσιολογική ανάπτυξη οργανωμένης συμμετρικής κινητικής οργάνωσης των δύο ημιμορίων του σώματος και των άκρων. Πολλές φορές μπορεί να ακούμε ότι θα οργανωθεί μόνο του και καλό θα ήταν να γνωρίζουμε ότι μία σύμμετρη δράση ξεκινά γιατί κάποιο αίτιο την προκαλεί και είναι δύσκολο να οργανωθεί μόνη της. Η δυνατότητα για κίνηση ενός ασύμμετρου βρέφους δεν αυτοδιορθώνεται ή αυτοϊάται, αλλά η έγκαιρη και σωστή διάγνωση και αξιολόγηση είναι αυτή που θα οδηγήσει σε μία καλά οργανωμένη και χωρίς απόκλιση ανάπτυξη της μετέπειτα κινητικής δράσης του βρέφους.
  • Σε κάποιες περιπτώσεις η μία πλευρά της περιοχής του λαιμού μπορεί να είναι περισσότερο υπερτονικοί-σφιχτοί ή με διαφορετικό μήκος και τότε έχουμε το λεγόμενο ραιβόκρανο. Σε κάθε περίπτωση που υπάρχει αλλαγή στη θέση της κεφαλής με επιμονή σε μία πλευρά περισσότερο από την άλλη είναι ένδειξη ασύμμετρης οργάνωσης της κινητικής ακολουθίας και πρέπει να αντιμετωπιστεί.
  • Από το 1992 όταν η Αμερικάνικη Παιδιατρική Εταιρεία εξέδωσε την οδηγία της ύπτιας κατάκλισης ώστε να αποφευχθούν οι αιφνίδιοι θάνατοι στα νεογνά, και ενώ μειώθηκε σημαντικά το ποσοστό των αιφνιδίων θανάτων, αυξήθηκε δραματικά, σχεδόν εξαπλασιάστηκε η εμφάνιση πλαγιοκεφαλίας. Μπροστά στο δίλημμα αυτό φυσικά και τιθέμεθα υπέρ της μείωσης των αιφνιδίων θανάτων αλλά καλό είναι να γνωρίζουμε ότι η πλάγια θέση και η πρηνής είναι πολύ σημαντικές θέσεις και πρέπει το νεογνό και βρέφος να τις υιοθετεί κατά τη διάρκεια της μέρας και στις ώρες που είναι ξύπνιο. Είναι καλό να μην στοχοποιούμε θέσεις αλλά να προετοιμάζουμε το νεογνό να οργανώσει σωστά την κινητική του ανάπτυξη με γνώμονα πάντα τη φυσιολογική ανάπτυξη. Έτσι η πρηνής και η πλάγιες θέσεις δίνουν πολλά ερεθίσματα που δεν μπορεί να τα πάρει μόνο από την ύπτια ένα βρέφος και καλό είναι να υιοθετεί αυτές τις θέσεις υπό την εποπτεία του γονιού και να υπάρχουν στην καθημερινή του δραστηριότητα.
  • Υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις παθογένειας που οδηγούν σε ασύμμετρες θέσεις του κρανίου και μία από αυτές είναι η συνοστέωση. Αυτή είναι μία παθολογική κατάσταση που χρήζει εξειδικευμένης ιατρικής αντιμετώπισης και παρακολούθησης. Σε μία τέτοια περίπτωση, απευθυνθείτε σε έναν ειδικό παιδοχειρουργό για την αντιμετώπισή αυτής της ειδικής κατάστασης.

Η πλαγιοκεφαλία συχνά μπορεί να συνοδεύεται κάποιες φορές από:

  • προβλήματα σίτισης εξαιτίας αλλαγής της οργάνωσης της καταποτικής διαδικασίας καθώς δεν υπάρχει συμμετρική θέση της κεφαλής και του αυχένα οπότε διαταράσσεται η οργάνωση αναπνοής και κατάποσης και τα βρέφη υποσιτίζονται ή δυσκολεύονται να οργανώσουν την διαδικασία αυτή
  • στραβισμό ή άλλα προβλήματα οπτικής αντίληψης και θα πρέπει να συμβουλευτούν οι γονείς έναν ειδικό παιδοοφθαλμίατρο για την αντιμετώπιση των ειδικών αυτών οφθαλμικών αποκλίσεων.

Σε κάθε περίπτωση απευθυνθείτε σε έναν ειδικό παιδιατρικό φυσικοθεραπευτή καθώς η πρόληψη είναι πάντα καλύτερη και  προηγείται της αναγκαιότητας της θεραπείας.

Πηγές:

Postural deformities of the skull. Advantages of protocolization in its treatment. ΑY Molina Caballero1,A Pérez Martínez1, 2012

Congenital muscular torticollis and positional plagiocephaly.Kuo AA, Tritasavit S, Graham JM Jr.2014

Considerations and intervention in congenital muscular torticollis.Suhr MC, Oledzka M. 2015

Physical Therapy Management of Congenital Muscular Torticollis: A 2018 Evidence-Based Clinical Practice Guideline From the APTA Academy of Pediatric Physical Therapy.Kaplan SL, Coulter C, Sargent B.

Αικατερίνη Ζιάκα PT, Msc,NDT, VMT, CST, pr.OMT

More To Explore

Εφαρμογη πρισματων

Η διαφοροποίηση του στασικού ελέγχου μέσω του χειρισμού της οπτικής αντίληψης με την εφαρμογή πρισμάτων

Στον άνθρωπο ο κινητικός έλεγχος καθορίζεται από τρία κύρια αισθητηριακά συστήματα: το αιθουσαίο, το ιδιοδεκτικό και το οπτικό. Η δυναμική στάση και η βάδιση  επαναπροσαρμόζονται κάθε φορά και σε κάθε νέα συνθήκη ισορροπίας μέσω της κινητικής εκπαίδευσης. Η επιτυχής μετακίνηση προς την επιθυμητή κατεύθυνση, πρέπει να πληρεί κάποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις ικανότητας μετακίνησης στο χώρο, αλλά

Μη κατηγοριοποιημένο

Πλαγιοκεφαλία και επιπλοκές

Η φυσικοθεραπεία έχει βρεθεί μέσα από μελέτες, ότι η έγκαιρη παρέμβαση της μπορεί να βελτιώσει την φυσιολογική οργάνωση και ανάπτυξη της κινητικής συμπεριφοράς. Η οργάνωση της φυσιολογικής ανάπτυξης των κινητικών οροσήμων είναι γνωστό ότι είναι προϋπόθεση για την φυσιολογική κινητική ανάπτυξη. Η πλαγιοκεφαλία οδηγεί σε ασύμμετρη κινητική συμπεριφορά και αν δεν διορθωθεί έγκαιρα οδηγεί σε