Αισθητηριακή Ολοκλήρωση

Τι είναι η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση?

Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι η νευρολογική διαδικασία που οργανώνει τις αισθήσεις τόσο από το σώμα όσο και από το περιβάλλον ώστε να μπορούμε να χρησιμοποιούμε το σώμα μας αποτελεσματικά, τις βάσεις της οποίας έθεσε η A. Jean Ayres τη δεκαετία του 1950-1960. Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι η επεξεργασία και ενσωμάτωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων, μέσω της οποίας το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα ωριμάζει, και αποτελεί θεμέλιο για τη μάθηση, την αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον και τη συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη. Σαν δυναμική διαδικασία η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι μια δραστηριότητα αυτό-οργάνωσης του ατόμου καθώς αυτό αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον.

Καθώς υπάρχει πληθώρα αισθητηριακών πληροφοριών που βομβαρδίζουν κάθε στιγμή τον εγκέφαλο από κάθε μέρος του σώματός μας, είναι έντονη η ανάγκη για οργάνωση. Αισθητηριακά ερεθίσματα από διαφορετικά αισθητήρια όργανα ενσωματώνονται στον εγκέφαλο και κατευθύνονται κατάλληλα προκειμένου να σχηματίσουν με ολοκληρωμένη αντιπροσώπευση του εξωτερικού κόσμου και τελικά να ενισχύσουν την αντίληψη, τις γνωστικές δεξιότητες, τον έλεγχο των λειτουργιών και τη φυσιολογική ανάπτυξη του νευρικού συστήματος.

Ποια είναι τα αισθητηριακά συστήματα?

  • Οπτικό σύστημα – αίσθηση όρασης
  • Ακουστικό σύστημα – αίσθηση ακοής
  • Γευστικό σύστημα – αίσθηση γεύσης
  • Οσφρητικό σύστημα – αίσθηση όσφρησης
  • Απτικό σύστημα – αίσθηση αφής
  • Ιδιοδεκτικό σύστημα – αίσθηση του τρόπου που το σώμα μας κινείται στο χώρο
  • Αιθουσαίο σύστημα – αίσθηση της θέσης του σώματος μας στο χώρο

Στην αισθητηριακή ολοκλήρωση, αναφερόμαστε ιδιαίτερα στις 3 από αυτές τις αισθήσεις, στην αφή, στην ιδιοδεκτικότητα και στην αιθουσαία αίσθηση, χωρίς ωστόσο να σημαίνει πως οι άλλες δεν θεωρούνται εξίσου σημαντικές.

Ποια είναι τα κλινικά συμπτώματα σε περιπτώσεις δυσλειτουργίας της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης?

Η δυσλειτουργία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης είναι η δυσκολία επεξεργασίας των αισθητηριακών ερεθισμάτων που εισέρχονται με αποτέλεσμα τη μη λειτουργική συμμετοχή του ατόμου στις καθημερινές του δραστηριότητες και τη μη λειτουργική συμπεριφορά. Μερικά από τα συχνά κλινικά συμπτώματα της δυσλειτουργίας της αισθητηριακής επεξεργασίας είναι:

  • Υπερ-ευαισθησία σε κίνηση, αφή, ήχους
  • Υπο-ευαισθησία σε κίνηση, αφή, ήχους
  • Έντονη αναζήτηση αισθητηριακών ερεθισμάτων
  • Επίπεδο ενεργητικότητας ασυνήθιστα υψηλό ή χαμηλό
  • Δυσπραξία
  • Διαταραχή στάσης
  • Κινητική ανωριμότητα
  • Απτική αμυντικότητα
  • Ελαττωμένος οπτικο-κινητικός συντονισμός
  • Διαταραχές ακουστικής επεξεργασίας και ομιλίας
  • Διαταραχές αισθητηριακής διάκρισης
  • Ελαττωμένη αντίληψη χώρου και σχήματος
  • Ελαττωμένη αμφίπλευρη οργάνωση
  • Δυσκολίες με αδρή και λεπτή κίνηση
  • Κοινωνικό-συναισθηματικές δυσκολίες
  • Απουσία κινήτρου

Ποιες είναι οι ομάδες που μπορεί να παρουσιάζουν διαταραχές Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης?

  • Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες
  • Δυσκολίες λόγου κα ομιλίας
  • Κώφωση
  • Τύφλωση
  • Διαταραχές συμπεριφοράς και αυτό-ελέγχου
  • Διαταραχές αυτοεκτίμησης
  • Κοινωνικές – συναισθηματικές διαταραχές
  • Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος
  • ΔΕΠ-Υ
  • Σύνδρομο εύθραυστου Χ
  • Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές
  • Νευρομυϊκές διαταραχές
  • Ψυχιατρικές διαταραχές
  • Εγκεφαλική Παράλυση
  • Γενετικές Δυσλειτουργίες/ Σύνδρομα (π.χ. Σύνδρομο Down)
  • Προωρότητα
  • Βρέφη υψηλού κινδύνου
  • Νοητική υστέρηση
  • Τραυματική εγκεφαλική βλάβη

Ποια είναι η παρέμβαση της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης?

Αρχικά, ο θεραπευτής αρχικά αξιολογεί το παιδί για την καταγραφή του αισθητηριακού προφίλ του, μέσα από την παρατήρηση του στον χώρο της θεραπείας, αλλά και τη συνέντευξη από το οικογενειακό του περιβάλλον. Στη συνέχεια, θέτονται οι λειτουργικοί στόχοι ανάλογα με τις αισθητηριακές ανάγκες του εκάστοτε παιδιού και έπειτα ξεκινάει η παρέμβαση.

Κύριος στόχος της παρέμβασης της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης αποτελεί η κατάλληλη και ελεγχόμενη πολύ- αισθητηριακή ενσωμάτωση ερεθισμάτων μέσα από σκόπιμες για το παιδί δραστηριότητες. Η μέθοδος χρησιμοποιεί το παιχνίδι για να κεντρίσει το ενδιαφέρον του παιδιού και να επιδιώξει την ενεργή συμμετοχή του στην παρέμβαση, ενώ συμβάλλει ώστε μέσα στον χώρο θεραπείας να νιώθει κυρίαρχος και βασίζεται στις ικανότητες του.

Άλλωστε και η Ayres είχε πει ότι: “Όταν ο θεραπευτής κάνει αποτελεσματικά τη δουλειά του και το παιδί οργανώνει το νευρικό του σύστημα, φαίνεται απλώς σαν να παίζει.” (Ayres, 1979)

( Ayres, A. J. (1979). Sensory Integration and the child. Los Angeles, CA: Western Psycological Servises )

More To Explore

Εφαρμογη πρισματων

Η διαφοροποίηση του στασικού ελέγχου μέσω του χειρισμού της οπτικής αντίληψης με την εφαρμογή πρισμάτων

Στον άνθρωπο ο κινητικός έλεγχος καθορίζεται από τρία κύρια αισθητηριακά συστήματα: το αιθουσαίο, το ιδιοδεκτικό και το οπτικό. Η δυναμική στάση και η βάδιση  επαναπροσαρμόζονται κάθε φορά και σε κάθε νέα συνθήκη ισορροπίας μέσω της κινητικής εκπαίδευσης. Η επιτυχής μετακίνηση προς την επιθυμητή κατεύθυνση, πρέπει να πληρεί κάποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις ικανότητας μετακίνησης στο χώρο, αλλά

Clinical Pilates

Το Clinical Pilates ως θεραπευτική άσκηση

Τι είναι η μέθοδος Pilates; Η μέθοδος Pilates είναι μια μέθοδος ενεργοποίησης και εκγύμνασης των σταθεροποιητών μυών της σπονδυλικής στήλης που στοχεύουν στην επανεκπαίδευση της αντανακλαστικής λειτουργίας τους καθώς και την ενδυνάμωσή τους. Η μέθοδος αυτή αναπτύχθηκε από τον Τζόζεφ Χουμπέρτους Πιλάτες κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου στη Γερμανία. Ο έλεγχος και η συναρμογή των